14 stycznia 2014

Europejskie Stolice Kultury 2014 : Ryga i Umeå

Europejski Panel Kontroli i Oceny* - nadzorujący przygotowania Rygi na Łotwie i Umeå w Szwecji, jako wyraz uznania dla jakości stworzonych przez nie projektów - rok przed ich inauguracją zaproponował, aby Komisja Europejska przyznała tym miastom nagrodę im. Meliny Mercouri, każdemu po 1,5 mln euro. Miło poczytać. Tenże Panel Wrocławiowi jako ESK 2016 na razie tylko pogroził palcem**, poddając w wątpliwość przyznanie wspomnianej nagrody...

Projekt Europejskiej Stolicy Kultury rozwija się od ponad 25 lat, ciesząc się ogromnym zainteresowaniem i przynosząc coraz większe efekty.
Tytuł ESK stał się wyjątkową okazją do wykorzystania zasobów kulturalnych europejskich miast i wsparcia ich długoterminowego rozwoju. Sprzyja turystyce, tworzeniu miejsc pracy i ... rewitalizacji. Na rok 2014 Ryga i Umeå stają się Europejskimi Stolicami Kultury.
17 stycznia br. rusza program w łotewskiej stolicy, 31 stycznia w szwedzkim Umeå.


W promocję w obu miast włączyła się Komisarz ds. edukacji, kultury, wielojęzyczności i młodzieży - Androulla Vassiliou : „Ceremonie otwarcia będą początkiem niesamowitego roku wydarzeń kulturalnych, skierowanych nie tylko do mieszkańców tych miast i otaczających ich regionów, ale przede wszystkim dla tych, którzy przyjadą z daleka".
Ryga na początek szykuje megawystawę o bałtyckim bursztynie i znaczeniu Pierwszej Wojny Światowej ... dla kultury. Imprezy będą odbywały się praktycznie wszędzie, od muzeów po kawiarnie. 

Otwarcie w Umeå skupi się wokół rzeki Ume, w której niczym w lustrze będzie przeglądał się festiwal świateł, dźwięków i ruchu, zaś centrum zamieni się w wioskę pradawnego skandynawskiego ludu Sami. 

Z pozdrowieniami z Parlamentu Europejskiego
Lidia Geringer de Oedenberg


*Europejski Panel Kontroli i Oceny:

W jego skład wchodzi siedmioro członków nominowanych przez instytucje europejskie. Są to:
- mianowani przez Komisję Europejską: Manfred Gaulhofer (Austria), dyrektor generalny Graz 2003, który zrealizował liczne projekty europejskie; Sir Jeremy Isaacs (Wielka Brytania), producent telewizyjny i były dyrektor Royal Opera House, Covent Garden;
- mianowani przez Radę: Anu Kivilo (Estonia), dyrektor zarządzający międzynarodowego centrum Arvo Pärt; Norbert Riedl (Austria), dyrektor Departamentu ds. Kultury w austriackim Federalnym Ministerstwie Edukacji, Sztuki i Kultury;
- mianowani przez Parlament Europejski: Steve Green (UK), badacz w zakresie polityki kulturalnej; Jordi Pardo (Hiszpania), odpowiedzialny za realizację projektów w dziedzinie kultury międzynarodowej;
- mianowana przez Komitet Regionów: Elisabeth Vitouch (Austria), członkini Komisji Kultury Komitetu Regionów oraz rady miejskiej w Austrii.


** O sprawie pisałam: http://lgeringer.blogspot.com/2014/01/europejska-stolica-kultury-2016-widmo.html

7 stycznia 2014

Europejska Stolica Kultury 2016 - widmo klęski?

Ukazał się niepokojący raport Panelu Monitorującego w sprawie przygotowań Wrocławia do Europejskiej Stolicy Kultury 2016. Z dokumentu wynika, że Wrocławiowi grozi całkowita porażka w realizacji tego projektu. Co więcej, jak piszą członkowie grupy monitorującej wysłanej przez Komisję Europejską, będzie to postrzegane jako porażka całej Polski.

Najwięcej zastrzeżeń budzi brak zabezpieczenia finansowania projektu i silnej dyrekcji artystycznej gwarantującej realizację programu.
Zalecenia pokontrolne brzmią bardzo poważnie, ich realizację sprawdzą następnie na miejscu specjalni "wysłannicy".


Poniżej wyjątek z raportu kontrolnego:

 
"The Panel would like to voice its growing concerns regarding the funding of the event. Only 37 % of the funds – corresponding to City's contribution – have been secured so far although the time left until 2016 is now getting rather short.
It is worrisome that neither the National Government nor the Region has committed their respective part of the funding yet. 

 
The most significant financial contribution in the overall project budget after the support from the City is due from the national government. The Panel noted that it required a long-term Government programme on the basis on an inter-ministerial agreement. Despite the complexity of the process, the Panel urges Wrocław 2016 to continue their efforts to get a firm commitment from the national government as quickly as possible. The next few months is the time when Wrocław 2016 should be making decisions on the artistic programming and uncertainty over financing will seriously jeopardize the timely organisation of the title year. To that extent, the Panel would like to make it clear that Wrocław failure to deliver would be seen as a failure for Poland as a whole.
 
The Panel welcomes the statement made by the delegation that an artistic director would be appointed by the end of this year. The Panel reiterated that the concept of "spaces for beauty" – which is at the heart of the initial artistic programme – is very complex and challenging from an intellectual point of view. It requires strong artistic guidance so as not to be misused for ideological ends. The Panel continues to insist on the need for a strong artistic leadership to ensure that the original concept presented in the bid is implemented in accordance with the application.
 
The detailed planning for the title year is approaching and tough choices will have to be made. Frustration among cultural players – including among the nine curators – will have to be handled properly so it is critically important to have an artistic director in a position to coordinate the work and take final decisions on programme content. It would also be extremely important to strengthen the management structure of the Foundation so that it can further make the case for Wrocław 2016 at national as well as international levels. In this respect, the Panel remains unclear about the role of the Impart 2016 Festival Office in Warsaw and its relationship with the Foundation".
...
"Considering the importance of the issues raised above, the Panel asks to be updated in a short report by the end of March 2014 on the following aspects:

• amount of money, and sources, secured to cover operating expenditure;
•impact of the updated budget in terms of artistic programme;
• information on the appointment of an artistic director and changes in the organisational chart;
• further information regarding the governance relationship between the Foundation and the office in Warsaw and the consequences in terms of projects funded and cash flow;
• an update on the specific objectives being used for evaluation and the initial ex-ante position;
• initiatives to reach out to, and integrate into the programme, minorities in Wroclaw.

This report (no more than 6 pages) should be sent to the European Commission, which will forward it to the Panel members. Depending on the analysis of this update, the Panel may send one of its members for another on-the-spot visit, along with an official from the European Commission".

 

Cały raport:
http://ec.europa.eu/culture/our-programmes-and-actions/doc/ecoc/1monitoring-report-dss-wroclaw-2013.pdf


więcej o ESK:
http://ec.europa.eu/culture/our-programmes-and-actions/capitals/future-capitals_en.htm.

19 grudnia 2013

Ukryta bomba w Umowie o Wolnym Handlu UE-USA...?

Podczas gdy Komisja Europejska pieczołowicie wałkuje szczegóły przełomowej w stosunkach transatlantyckich umowy (obecnie w nieco zwolnionym tempie spowodowanym wyciekiem o wszechobecnych podsłuchach NSA) - europarlamentarzyści zastanawiają się, do czego naprawdę się zobowiążemy przyjmując kontrowersyjne zobowiązania. Najwięcej wątpliwości budzi mechanizm znany jako "investor-state dispute settlement “ (ISDS), czyli przepis zawarty w międzynarodowych traktatach handlowych, dający inwestorowi prawo do wszczęcia postępowania przeciwko państwu, na terenie którego prowadzi interesy. 
Polecam niezwykle ciekawy artykuł z “The Guardian"* o konsekwencjach podobnych traktatów, na który dość nerwowo (18.12.13) na łamach tegoż - zareagował Komisarz Karel de Gucht, główny zwolennik słynnej umowy ACTA.
Jak ISDS wykorzystuje się w praktyce? Przykłady:


 W czasie kryzysu finansowego, w odpowiedzi na protesty obywateli Argentyna zdecydowała się na zamrożenie opłat za energię i wodę. Międzynarodowe korporacje, które straciły w ten sposób przyszłe zyski pozwały rząd argentyński, w efekcie “przestępstwo” kosztowało kraj ponad miliard dolarów odszkodowania.

 W Salwadorze lokalne społeczności przekonały rząd do odmowy wydania zgody na uruchomienie wielkiej kopalni złota, która groziła zanieczyszczeniem wody. Kanadyjska firma zaangażowana w inwestycję pozwała Salwador - za utratę przewidywanych zysków. Kara: 315 mln dolarów.

 Kanadyjskie sądy unieważniły dwa patenty należące do amerykańskiej firmy farmaceutycznej Eli Lilly uznając, że nie przedstawiła ona wystarczającej dokumentacji. Obecnie Eli Lilly pozywa rząd kanadyjski , żąda zmiany prawa patentowego w tym kraju i 500 mln dolarów kary.

Australijski parlament po burzliwych debatach przyjął regulację, iż papierosy w ich kraju będą sprzedawane w zestandaryzowanych jednakowych opakowaniach, opatrzonych jedynie szokującymi ostrzeżeniami zdrowotnymi. Mimo, że ustawę zatwierdził tamtejszy Sąd Najwyższy, niezadowolona z obrotu spraw firma tytoniowa Philip Morris zaskarżyła wyrok, w oparciu o umowę handlową zawartą przez Australię z Hongkongiem z powodu złamania prawa ... własności intelektualnej na pudełkach papierosów w kwestii ich design'u i znaku towarowego. Kary pójdą w setki milionów dolarów.

 Mechanizm ISDS jest stosowany w przypadku, gdy druga (państwowa) strona naruszyła zasady określone w umowie międzynarodowej np. przejmując inwestycję, czy ustalając nowe przepisy, które sprawiają, że np. towar wyprodukowany w fabryce należącej do inwestora - staje się mniej wartościowy czy wręcz nielegalny, wtedy strona pokrzywdzona może skorzystać z ochrony ISDS ** przed trybunałem arbitrażowym.

 Sęk w tym, że istnieje wiele wątpliwości związanych z powyższym międzynarodowym arbitrażem. Przesłuchania są objęte tajemnicą, sędziami są prawnicy, z których wielu pracuje w zainteresowanych sprawą korporacjach. Obywatele, których w efekcie dotyczą konsekwencje konfliktów, nie mogą się bronić i nie mają prawa do odwołania. 

 Dlaczego suwerenne państwa godzą się na arbitraż inwestycyjny? Kilku osobom prywatnym powierzają niezwykle szerokie uprawnienia do prowadzenia dochodzenia, bez żadnych ograniczeń czy procedury apelacyjnej? Czy mamy do czynienia ze sprywatyzowanym systemem sprawiedliwości dla globalnych korporacji?

 Jeden z kanadyjskich urzędników państwowych cytowany przez “The Guardien” odnosząc się do zapisów Północnoamerykańskiego Układu Wolnego Handlu (NAFTA) powiedział : „Widziałem pisma od amerykańskich firm prawniczych dotyczące prawie wszystkich rozporządzeń związanych z ochroną środowiska w ostatnich 5 latach. Prawie wszystkie inicjatywy zostały w ten sposób zablokowane. W takich warunkach demokracja nie ma warunków do działania”.

 Umowa o Wolnym Handlu EU-USA poza szeroko propagowanymi zyskami umożliwiłaby amerykańskim korporacjom skarżenie europejskich państw, które starałyby się ... chronić swoich obywateli. Niejawny zespół prawników mógłby lekceważyć wolę narodowych parlamentów, obchodząc w ten sposób naszą ochronę prawną. 
 
Jak wygląda ISDS w umowie o wolnym handlu UE-USA? 


 Komisja Europejska negocjująca obecnie umowę nie widzi zagrożeń, jakie niesie reguła “investor-state dispute settlement” i zamierza ją uwzględnić w dokumencie, ponieważ sądy krajowe mogą nie zapewnić korporacjom wystarczającej ochrony, gdyż... „bywają stronnicze”.

ISDS będzie mogła być wykorzystywana w UE np. do uniemożliwienia wszelkich prób uregulowania banków, ograniczenia ekspansji firm energetycznych, czy racjonalnej i ostrożnej polityki względem paliw kopalnych.

 Komisja Europejska i państwa członkowskie UE są jednak przekonane, że ISDS jest ważnym narzędziem do ochrony inwestorów z UE za granicą. A jak będzie z ochroną amerykańskich interesów na naszym rynku? No cóż - tu następuje odpowiedź o ... co najwyżej odszkodowaniach. 

 Indywidualnie państwa członkowskie UE podpisały już ok. 1400 tego typu międzynarodowych umów. Osiem państw członkowskich ma także umowy inwestycyjne ze Stanami Zjednoczonymi. Teraz cała Wspólnota usiłuje się dostosować do standardów jednolitego traktatu o wolnym handlu z USA***. 

 Komisarz De Gucht zapewnia : "Będziemy eliminować wszelkie konflikty interesów - a arbitrzy, którzy będą decydować w sprawach UE będą musieli być poza wszelkim podejrzeniem". Odnotowuje jednocześnie, że “niektórzy inwestorzy mogą się już się czuć niepewnie, gdy Niemcy deklarują rezygnację z zasilania atomowego, ale nie przesadzajmy...”

Umowa ma ogromny potencjał, jej wartość szacuje się na ponad 120 mld euro rocznie dla Europy.To tyle, co obecny roczny wspólnotowy budżet...****

 Z pozdrowieniami z Parlamentu Europejskiego

Lidia Geringer de Oedenberg
 
* http://www.theguardian.com/commentisfree/2013/nov/04/us-trade-deal-full-frontal-assault-on-democracy
http://www.theguardian.com/commentisfree/2013/dec/18/wrong-george-monbiot-nothing-secret-eu-trade-deal
** Wiecej o ISDS http://trade.ec.europa.eu/doclib/docs/2013/october/tradoc_151791.pdf
*** Więcej o FTA http://ec.europa.eu/trade/policy/in-focus/ttip/questions-and-answers/
*****Badanie dostępne jest: http://trade.ec.europa.eu/doclib/docs/2013/march/tradoc_150737.pdf